Blog

Wijkteams en rekening houden met een LVB

Het verschil tussen een groep of een team

In het dorp waar ik ben opgegroeid zat je als jongen op voetbal. Als je sociale status je niet zoveel kon schelen zat je op handbal, want dat was een beetje suf. Had je daarnaast geen balgevoel, dan kon je op woensdagmiddag ook nog turnen met de meisjes uit de klas. Mees en ik kozen voor het laatste.

We waren de enige jongens. Om die reden turnden we vooral op toestellen die doorgaans voor meisjes zijn bedoeld. Ik huiver nog steeds als ik terugdenk aan de evenwichtsbalk en de talloze keren dat mijn beide voeten onder mij vandaan gleden…

Meestal ervoer ik de banden binnen ons turnteam even hecht als een emmer los zand; we verspreidden ons in vaste kliekjes over de verschillende toestellen. Omdat we allemaal bij elkaar in de klas zaten, stonden de samenstellingen van deze groepjes –als het aan ons lag- vast. Die was immers de beste vriendin van die, die was de vriendin met iedereen en die was bevriend met niemand. Geen speld tussen te krijgen.

Op een paar momenten in het jaar voelden de meiden, Mees en ik ons echter wel met elkaar verbonden. Dat waren de momenten dat we het met elkaar opnamen tegen een turnclub uit een naburig dorp.

Ik had altijd buikpijn tijdens deze wedstrijden: Zo spannend vond ik dat. Maar er was ook saamhorigheid! We moedigden elkaar aan en voelden ons gedurende de dag heel even een team: We moesten en zouden met de meeste medailles naar huis gaan. Er waren die dag geen kliekjes en niemand stond alleen aan de kant. Al kon dit een week later weer helemaal anders zijn.

Van een team konden we weer veranderen in een groep.

Iemand op ‘jouw’ plek

Dat een groep in een rap tempo kan veranderen in een team en omgekeerd heb ik vaker meegemaakt. Tijdens mijn werk als trainer zie ik dit regelmatig gebeuren, maar ook tijdens activiteiten daarbuiten. Wanneer ben je met elkaar een groep en wanneer een team?

Drie jaar lang heb ik met een vriendin aan Aquajogging gedaan. Vertellen dat je aan Aquajogging doet ervaart soms als een extra ‘coming-out’. Mensen reageren geamuseerd en verbaasd. Vooral als je een man bent, want er zitten alleen maar dames op Aquajogging. In die drie jaar had ik ook geen ‘Mees’ om naast te staan.

Het is een extreem solistische sport. Een belangrijke ongeschreven regel binnen onze club was dat je tijdens het joggen nors voor je uit moest kijken en geen kletspraatjes en oogcontact mocht hebben met je buurvrouw of die ene buurman.

Tenzij er iemand op ‘jouw plek’ in het bad ging staan. Hoe langer je bij de club zat, hoe beter je plek was in het bad. Kende je je plek niet dan kon het zomaar gebeuren dat je tijdens het ‘Hobbelpaard’ per ongeluk een muur water of een vuist in je gezicht kreeg.

Alles behalve een team dus

Tot we een nieuwe instructrice kregen… Zij had lak aan de bestaande hiërarchie en geen oog voor de ongeschreven regels binnen de groep. Toen ‘onze oude’ instructrice op een avond door de dames werd gespot, roken zij een mooie kans om gezamenlijk in actie te komen. In het bad werd spontaan een teamvergadering belegd en ze waren het allemaal met elkaar eens: Van die nieuwe moeten we af, want zij is niet capabel.

Vrouwen die elkaar eerder geen blik waardig gunden, waren het nu -buik aan buik- heel erg met elkaar eens. Ook was er geen sprake meer van enige territoriumdrift: ‘Nee hoor, kom maar op mijn plaats in het diepe staan. Nee joh geen probleem, het zwembad is toch van iedereen?’ En het lukte dit kakelverse team ook nog om hun doel te behalen: De nieuwe nam afscheid van ons en werd verkast naar de vrijdag. Onze eigen lerares hadden wij weer terug.

Een week later waren we gewoon weer een groep. Je moest tijdens het ‘Hobbelpaard’ weer zorgen dat je je plek kende in het kikkerbad.

Verschil tussen een groep of een team?

Groep

  • Een verzameling individuen die min of meer op toevallige wijze integreert
  • Communiceren onderling, kunnen elkaar beïnvloeden en soms samen reageren op basis van toevallige coördinatiemechanismen
  • Zonder voorafgaand welbepaald doel word afgesproken
  • Zonder dat gedrag bewust op elkaar is afgestemd
  • Bevinden zich in dezelfde soort situatie maar hebben geen gemeenschappelijk doel
  • Elk lid kan elk ander lid beïnvloeden: geen verbale communicatie noodzakelijk
  • Vaardigheden zijn niet complementair

Team

  • Kleine groep mensen
  • Complementaire vaardigheden
  • Gemeenschappelijk doel
  • Gemeenschappelijke werkwijze
  • Wederzijdse verantwoordelijkheid

https://www.bronso.nl/blog/boekhouden/verschil-tussen-een-groep-en-een-team

 

Negatieve koppen over jeugd- en wijkteams

Vanwege mijn werkzaamheden als trainer in het sociaal domein heb ik de afgelopen jaren -in toenemende mate- jeugd- en wijkteams mogen ontmoeten. Er wordt momenteel veel gezegd en geschreven over deze teams en het valt me op dat deze berichten vaak nogal negatief van aard zijn. Veel koppen bevatten woorden als ‘falen’ en ‘fiasco’ en zijn niet mals. Dit vind ik niet terecht. En jammer!

Natuurlijk heb ik wel eens voor teams gestaan –lukraak door beleidmakers bij elkaar gezet- die aanvoelden als een slangenkuil, maar dit was vooral in de beginperiode van de grote transitie.

Zo stond ik drie jaar geleden eens voor een jeugdteam waar ik na de eerste dag met veel energie naar huis ging. De sfeer in de groep voelde prettig aan en er werd intensief samengewerkt. Bij de start van de tweede dag veranderde dit echter plotseling.

Steken onder water en bijna op de vuist

Ik kon er mijn vinger niet op leggen, maar de attente opmerkingen van tussen collega’s leken op de tweede dag toch verdacht veel op steken onder water.

  • ‘Je hebt mij echt zo verbaasd, Lenie, wat knap van je! Normaal heb je zo’n moeite met het stellen van vragen, maar nu waren ze best goed.’
  • ‘Het lukt jou uiteindelijk ook, Leonora. Ik weet uit eigen ervaring dat het een kwestie is van heel veel herhalen. Met jouw instelling en veel oefenen kom je er vast en zeker!’
  • ‘Ja, sorry hoor. De vragen die Bettina stelde brachten bij mij geen beweging. Is dat erg? Dat mag ik toch zeggen. Ze waren volgens mij niet fout, maar ze deden me op één of andere manier hélemaal niets. Ik kwam meteen tot stilstand. Alsof je teveel je best doet Bettina. Dat mag ik toch zeggen he, Bettina? Zo ben ik. Ze weten in mijn team dat ik altijd transparant ben.’

En die warme, aardige dame, Jans, die zoveel respect genoot bij de jongere collega’s van haar moederorganisatie ontpopte zich langzaam tot een heus stamhoofd. Ze had altijd een gevolg van vijf meisjes om zich heen, die namens haar het woord voerden.

  • ‘Jans is vanmiddag weg, want ze heeft een crisis.’
  • ‘Jans komt vandaag wat later.’
  • ‘Begin maar vast hoor Jans is even bellen.’
  • ‘Jans…’

Als Jans er wel was, zat ze demonstratief op haar telefoon te kijken. Ik vond Jans niet zo warm en aardig meer. Dat ontglipte me – als beginnend trainer- per ongeluk ook.

Toen liet ze zich voor de rest van de training excuseren

Dat er echt iets mis was bleek bij een rollenspel. Het was de eerste en –tot op heden- de enige keer dat mensen bijna met elkaar op de vuist gingen. Het meisje dat de rol van ‘Moeder’ speelde, viel in het bijzin van haar twee ‘Kinderen’ ineens ‘Oma’ aan. Een wervelwind van blonde krullen, opgetrokken tandvlees en wegdraaiende ogen stormde op ‘Oma’ af en haar zwaaiende vuisten misten rakelings hun doel. Later vertelde ze dat ze: ‘Echt hélemaal in haar rol zat’.

Ken je plek

Op de vierde dag werd het mij gelukkig allemaal duidelijk. Ook in dit team heerste de ongeschreven regel: Ken je plek. Net als in mijn voorbeeld van de Aquajogging bleken mensen iedere les hun territorium te bewaken. Iedereen vocht voor het behoud van hun plekje en voelden druk vanuit hun moederorganisatie.

Dat ik op de tweede dag een wijkverpleegkundige had gecomplimenteerd met haar eerste stappen binnen Sociale Netwerk Versterking bleek een grove schending van een belangrijke regel. Wijkverpleegkundigen moesten het immers niet in hun hoofd halen dat ze net zo gekwalificeerd zijn als maatschappelijk werkers. Vanaf dat moment was ik Jans, het meisje met de blonde krullen en de rest van haar gevolg al kwijt.

Top teams!

Dat het ook anders kan, ervoer ik een aantal weken geleden. Driemaal ontmoette ik in korte tijd een ander gemeenteteam.

Tegenover mij zaten medewerkers die gedetacheerd waren vanuit allerlei verschillende moederorganisaties, zoals de GGZ, GGD, AMW, Jeugdhulpverlening, Schuldhulpverlening, Juridische dienstverlening, WMO, Gemeente, MEE, LVB zorgaanbieders, enz. De functies verschilden ook. Zo waren er verspreid over de groepen gedragswetenschappers, teamleiders en een co-trainer/ coach SNV.

Je zou het tegenwoordig bijna vergeten, maar deze organisaties zaten voorheen -afgeschermd in aparte gebouwen- hun eigen dingen te doen. Je zag elkaar slechts in een gezamenlijke casus en je was dan verantwoordelijk voor jouw taak in het plan van de klant. Een plan dat de regisseur had bedacht.

Mijn ervaringen met de drie gemeenteteams waren totaal anders. De teamleiders spraken hun vertrouwen uit naar hun teams en spraken vooral over reeds geboekte successen. Men was nieuwsgierig naar elkaar, toonden respect en openheid. Men duwde elkaar niet aan de kant, maar waardeerden verschillende achtergronden, vaardigheden en kennis. Er werd gesproken over gezamenlijke doelen en verantwoordelijkheden.

Wijkteams een fiasco? Welnee! Er wordt binnen heel veel teams keihard gewerkt om van alle hervormingen een succes te maken. Heb in de media ook aandacht voor de successen zoals in bovenstaand voorbeeld.

Het erkennen van deze successen kan groepen helpen in teams te veranderen. En te blijven!

Tags: Samenwerking, Sociale Netwerk Versterking, Wijkteams

Auteur

  • Guy de Hoop
  • Trainer en coach