Blog

‘Ik heb helemaal niemand’

Iemand vragen naar de belangrijke personen in zijn / haar sociaal netwerk levert vaak ongemakkelijke situaties op. Herken jij dat ook?

Ik zie mensen meteen een afweging maken: Is deze sociaal werker te vertrouwen? Voor hetzelfde geld schuift hij mijn familie, vrienden en kennissen allerlei taken toe.

En logisch. Iedereen kent de berichten over de bezuinigingen in de zorg. Mijn ervaring is dus dat veel mensen hun antwoord op deze vraag zorgvuldig formuleren.

Meestal is het antwoord: ‘Ik heb helemaal niemand’

Ik heb helemaal niemand: Mijn kinderen zijn allang de deur uit 

Ik kan me mijn gesprek met mevrouw de Groot nog goed herinneren. Een alleenstaande vrouw van 78 jaar, die ondanks een goed stel benen en hersens, nauwelijks meer buiten komt. Als ik haar vraag naar de belangrijkste mensen in haar leven, zegt ze onmiddellijk dat ze helemaal niemand heeft.

‘Wat verwacht je nou van een vrouw op mijn leeftijd? Ik heb helemaal niemand’, zegt mevrouw de Groot verwijtend, ‘Mijn kinderen zijn allang de deur uit en kunnen niets doen. Ze zijn veel te druk om de hand van dit oude mens vast te houden. En mijn enige zus woont aan de andere kant van het land. Ja, over de grote sloot… En die hoef ik al helemaal niet te zien.’

Ik vraag mevrouw niet waarom ze haar zus niet hoeft te zien. Ik realiseer me namelijk dat ze mijn vraag niet echt wil beantwoorden. De sfeer is compleet omgeslagen. Ze vertrouwt me niet, dat is duidelijk.

Daarom stel ik een vraag over de ingelijste foto’s aan haar muur en op de schouw. Het zijn er heel veel.

‘Dat is mijn echtgenoot’, zegt mevrouw de Groot met zachtere ogen, ‘Ik ben weduwe’.

Dan vertelt mevrouw de Groot mij over haar man Koos en haar twee zoons Bart en Jaap. Ze vertelt over een ingrijpende verhuizing toen de kinderen nog klein waren. Ze heeft altijd moeite gehad haar draai te vinden in deze straat. In het zuiden zijn de mensen toch anders, is haar oordeel.

‘En stel nou dat Koos hier ook aan tafel zit? Ja, het is een beetje een gekke vraag’, vul ik vlug aan, ‘Stel nou dat hij nu naast u zou zitten en mee zou luisteren naar alles wat we zeggen. Als ik hem zou vragen om ons een belangrijk advies te geven. Welk advies zou dat dan zijn?’

‘O, maar dat is heel simpel. Hij zou zeggen…’, lacht mevrouw de Groot, ‘Sluit je niet zo af van de wereld, Marijke… Komt toch wat meer onder de mensen en ga die deur wat vaker uit. Maak toch eens wat plezier!’

‘Aha!’

‘Ja maar hij zou me het liefst een schop onder mijn gat geven.’

Sociaal Kapitaal

Wie maken er het verschil in je leven? Wie hebben er in het verleden het verschil voor jou gemaakt? En van wie hoop dat ze in de toekomst het verschil voor je gaan/blijven maken?

De namen van de mensen of dieren die bij je naar komen drijven, noemen wij ‘sociaal kapitaal’.

Mensen die hiertoe behoren kunnen mensen zijn die heel dichtbij staan, of een medepassagier in de bus naar Spanje, een inspirerende basisschooljuf, de moeder van je beste vriendin, je dierbare overleden oma, de trouwe hond van de buren, enz…

Zij zijn ons kapitaal. En wellicht vice versa!

Met behulp van circulaire vragen kunnen deze mensen ook weer een plek aan de keukentafel krijgen. Dit gebeurde tijdens het gesprek tussen mij en Mevrouw de Groot. Uit onverwachte hoek aan tafel kwam steun, humor en advies.

Wijze lessen uit onverwachte hoek

Veel mensen hebben geen sociaal netwerk. Maar is het gespreksonderwerp hiermee gesloten? Is de omgeving alleen maar van waarde als ze op dat moment een actieve rol (kunnen) vervullen.

Ik vind van niet.

Mijn wens is dan ook dat het sociaal kapitaal een gezonde plek gaat innemen in de gesprekken met sociaal werkers. Zodat zij meer gaan betekenen dan een voornaam, een optelsom of een vinkje op een intakeformulier. Mogelijk dat mensen zich dan veilig genoeg voelen om over hun dierbaren te kunnen vertellen.

En mogelijk opnieuw te leren van wijze lessen uit deze onverwachte hoek.

Tags: Sociale Netwerk Versterking

Auteur

  • Guy de Hoop
  • Trainer en coach

Lees ook

Mind my Mind: mooie film over iemand met autisme

Maandag 27 januari 2020 was de lang verwachte dag waarop we met 200 mensen uit veel verschillende organisaties mochten gaan kijken naar de film ‘Mind my mind’. In juni 2019 heb ik via het Autismenetwerk Zuidholland-Zuid kennis mogen maken met Floor, de maker van de film, een jonge inspirerende vrouw met de diagnose ASS. meer…

Hersenletsel? Hoe nu verder ……

Hersenletsel… wat is dat? Je leest er wel eens over, het komt op televisie voorbij, een ver-van- je-bed-show. Het begrip “Beroerte” roept vaak wel een bepaald beeld op: Mensen in een rolstoel met verlamming of moeite hebben met praten. Maar weet je dat de meeste mensen na een beroerte geen zichtbare gevolgen hebben, wel vaak erg moe zijn, moeite hebben met logische taken, van karakter kunnen veranderen? meer…

Eén eekhoornbrug alsjeblieft!

Wat hebben een eekhoornbrug en Sociale Netwerk Versterking (SNV) met elkaar gemeen? Helemaal niets zou je zeggen. Toch start ik een training SNV vaak met het vertellen over de totstandkoming van deze wonderlijke brug. meer…