Blog

Wat doe je als mensen écht niet willen samenwerken?

 

Hoe vind je mensen, die in conflict zijn met elkaar, bereid om met elkaar een plan voor de toekomst te maken? Bijvoorbeeld na een moeizame echtscheiding, een jaren oude vete of een burengeschil.

Hoe kun je als procesbegeleider mensen weer naar elkaar laten luisteren? En als ze met elkaar aan tafel zitten: Hoe voorkom je dat ze er elkaar de hersens inslaan? Dit is één van de meest gestelde vragen van deelnemers tijdens mijn trainingen Sociale Netwerk Versterking (SNV).

Veel deelnemers staan achter de visie en de basishouding, maar zijn ook bang voor heftige conflicten binnen en/ of met het sociaal netwerk.

De kracht van nieuwsgierigheid

Relaties tussen mensen kunnen zo verstoord, verziekt of beschadigd zijn dat samenwerken een onmogelijke opgave is geworden. Soms bestaat er een reëel veiligheidsrisico en is het voor alle partijen wellicht beter om elkaar voorlopig niet te zien. Of er kan sprake zijn van een psychische stoornis en/ of een onvermogen om zich in een ander te verplaatsen. Samenwerken kan soms simpelweg niet.

Over dergelijke situaties gaat mijn blog dan ook niet. Maar… Veel vaker maak ik juist het omgekeerde mee. Mijn simpele advies aan alle procesbegeleiders die getuige zijn van een conflict: Stel eens wat vaker een circulaire vraag!

Mensen uitdagen om zich –als is het maar een heel klein beetje- te verplaatsen in de andere partij kan namelijk het hele verschil maken.

 VTwonen: Van strijd naar samenwerking

Een televisieprogramma dat de kracht van de circulaire vraag uitstekend laat zien is ‘VTwonen’. Een woonprogramma waarin samenwonende stellen het maar niet eens kunnen over de inrichting van hun huis. Ze krijgen hierbij hulp van een stylist, die alle verschillende wensen probeert samen te voegen tot één geheel. Voor mij en vele anderen niet meer dan een simpel en vermakelijk programma…

Tot ik na een lange trainingsdag op de bank was geploft en na wat zappen weer bij het programma was uitgekomen. Wie het programma kent, weet dat iedere uitzending volgens een vast stramien loopt: Op een gegeven moment moet het koppel een individuele opdracht uitvoeren. Deze vindt plaats in een grote woonwinkel.

Het koppel mag los van elkaar een studio naar eigen smaak inrichten. Ze mogen zich helemaal uitleven. Als het moment daar is dat de partners elkaars studio mogen zien, valt er steevast een teleurgestelde stilte. Vervolgens hard gelach, verbazing en een openlijke sneer over het gebrek van smaak van de ander.

“Ooh, oh, als dit maar goed komt…”, zegt de bezorgde presentator dan tegen de stylist die het op moet gaan knappen.

Leuk voor de kijker, maar niet erg helpend voor de koppels.

Simpele aanpassing, grote impact!

De laatste keer zag ik echter dat het format van deze individuele opdracht iets was aangepast. Het koppel mocht wederom in de winkel op zoek gaan naar spullen, maar dit keer moesten ze ook rekening houden met de smaak van de ander. Als je dacht dat je partner het item echt niet mooi zou vinden, moesten ze het vooral laten staan.

Een simpele aanpassing, maar met verassend grote impact!

‘Als ik dit aan Anton zou laten zien, hoe zou hij dan reageren?’

Vanaf de bank zag ik dat de deelnemers langer nadachten voordat ze hun keuze maakte. Ook de presentator die hen door de winkel vergezelde, leek een andere rol aan te nemen.

‘Als ik dit aan Anton zou laten zien, hoe zou hij dan reageren?’, vroeg hij bijvoorbeeld aan Nelleke, toen haar blik verlangend bleef hangen op een grote, roze, plastic ananas.

‘Hij zou het afschuwelijk vinden’, zei Nelleke beteuterd en ze liet het ding in het schap staan.

Toen de aankopen werden onthuld, waren de partners dit keer blij verrast met het resultaat. Ze kenden elkaars smaak beter dan ze dachten. Ook hadden ze meer water bij de wijn gedaan dan ze normaal gesproken zouden hebben gedaan. Als ze wilden konden ze echt wel rekening houden met elkaar.

Goed het ging slechts om een grote, roze, plastic ananas, maar toch!

Alle perspectieven doen er toe

De situatie bekijken vanuit het perspectief van een ander is het beste hulpmiddel om dichter bij elkaar te komen. Mijn ervaring is dat als mensen merken dat hun eigen wensen worden gezien, ze meestal ook in staat zijn rekening te houden met de wensen van de ander.

Eén enkele circulaire vraag kan het hele verschil maken.

Tags: Sociale Netwerk Versterking, Wijkteams

Auteur

  • Guy de Hoop
  • Trainer en coach